Unutulan abonelikler yılda ne kadar sızdırıyor

Aboneliklerin sinsi tarafı, kararın bir kez verilip ödemenin sürekli olmasıdır. Kaydolma anında “ayda 149 lira” makul görünür. Bir yıl sonra o abonelik 1.788 liraya ulaşmıştır ve arada onu kullanıp kullanmadığınızı kimse sormamıştır.

Kısa cevap

Aylık tutarları 12 ile çarpmak hesabın kolay kısmı. Zor kısmı yılda bir ödenenler: alan adı, hosting, kasko, lisanslar. Onlar her ay görünmediği için bütçede hiç yer tutmaz — oysa tipik bir listede aylık aboneliklerin üç katı kadar tutarlar.

Aşağıda böyle bir listenin tamamı var. Kendi listenizi abonelik maliyeti hesaplayıcısına girip yıllık toplamı ve aylık ortalamayı çıkarabilirsiniz.

Aylık küçük, yıllık büyük

Birkaç tipik tutarın yıllık karşılığı:

Aylık	Yıllık
49 TL	588 TL
99 TL	1.188 TL
149 TL	1.788 TL
249 TL	2.988 TL

Dört beş tane aboneliğiniz varsa yıllık toplam çoğu zaman tahmininizin epey üstündedir.

Görünmeyen kategori: dijital varlıklar

Asıl gözden kaçanlar yıllık yenilenenlerdir, çünkü yılda bir kez çıkarlar ve o an genellikle beklenmedik bir zamandır:

• Alan adı — yıllık ya da çok yıllık
• Hosting veya sunucu
• SSL sertifikası
• Yazılım lisansları — tasarım araçları, geliştirici araçları
• Sigortalar — kasko, trafik, DASK, sağlık

Bunlar genellikle bir karta bağlanır ve kendiliğinden yenilenir. Kart değiştiğinde ya da bakiye yetmediğinde yenileme başarısız olur ve durumu fark etmeniz haftalar sürebilir. Alan adı düşerse geri almanın maliyeti, yenileme ücretinin çok üstüne çıkabilir — bunun nasıl işlediği ayrı bir yazıda.

Hepsini aynı birime çevirince

Farklı sıklıkları karşılaştırmanın tek yolu hepsini yıllığa çevirmek. Örnek bir liste:

Kalem	Tutar	Sıklık	Yıllık
Dijital servis	149 TL	Aylık	1.788 TL
Bulut depolama	49 TL	Aylık	588 TL
Müzik	59 TL	Aylık	708 TL
Alan adı	450 TL	Yıllık	450 TL
Hosting	1.200 TL	Yıllık	1.200 TL
Kasko	8.400 TL	Yıllık	8.400 TL
SSL sertifikası	600 TL	2 yılda bir	300 TL
Toplam			13.434 TL

Aylık ortalaması 1.119,50 TL. Listeyi iki parçaya ayırdığımızda asıl mesele ortaya çıkıyor:

	Yıllık toplam
Her ay ekstrede gördükleriniz (3 kalem)	3.084 TL
Yılda bir çıkanlar (4 kalem)	10.350 TL

Görmediğiniz kalemler, gördüklerinizin 3,4 katı. Abonelik temizliği yapmaya karar verip yalnızca aylıklara bakmak, paranın dörtte birine bakmak demek.

Üç adımlık temizlik

1. Hepsini bir yere yazın. Kart ekstrenizin son 12 ayını tarayın; düzenli tekrar eden her tutarı not edin. Yıllık olanları yakalamak için 12 ay bakmak şart — 3 aya bakarsanız yıllıkları göremezsiniz. Hangi harcamanın hangi ekstrede olduğunu ekstre dönemi yazısı anlatıyor.

2. Her biri için tek soru sorun. “Bu ay bunu kullandım mı?” Cevap hayırsa ve son üç aydır hayırsa, o abonelik artık bir alışkanlık değil, bir alışkanlığın kalıntısıdır.

3. Yenileme tarihinden önce hatırlatma kurun. İptal kararı, yenileme günü geldiğinde değil, birkaç gün önce verilir. Yenileme gerçekleştikten sonra iptal etmek genellikle parayı geri getirmez; yalnızca bir sonraki dönemi durdurur.

Yıllığa geçmek her zaman kazanç değil

Yıllık ödeme çoğu serviste aylığa göre indirimlidir — tipik olarak iki ay bedava gibi. Ama bu, o servisi bir yıl boyunca kullanacağınızdan eminseniz kazançtır. Emin değilseniz, aylık kalmak size iptal etme özgürlüğü bırakır ve bu özgürlüğün de bir değeri vardır.

Basit ölçüt: son altı aydır düzenli kullanıyorsanız yıllığa geçin. Aksi hâlde aylık kalın.

Dikkat: yıllığa geçmek kalemi görünmezler sınıfına taşır. İndirim kazanırsınız ama bir yıl boyunca o kalemi hiç düşünmezsiniz. Yıllığa geçtiğiniz her abonelik için yenileme hatırlatması kurmak, indirimin karşılığında ödediğiniz bedeldir.

Bütçedeki yeri

Abonelikler bütçenin sabit tarafında durur: tutarları belli, zamanları belli. Bu yüzden onları her ay yeniden karar verilen bir kalem gibi değil, takvim kalemi gibi ele almak gerekir. Zamlı bir dönemde sabitlerin nasıl gözden geçirileceğini aylık bütçe yazısında ele aldık.

Takip etmenin kolay yolu

Bütün yenilemeleri tek bir takvimde tutmak, hem yıllık toplamı görünür kılar hem de yenileme sürprizini ortadan kaldırır. Aboneliğin adını, tutarını, sıklığını ve bir sonraki tarihini bir kez girdikten sonra iş bitmiştir — geri kalanı hatırlatmanın işi.

Abonelik ve yenileme takibi sayfasında, farklı sıklıkların nasıl tek takvimde toplandığı ve hatırlatmaların kaç gün önceden kurulduğu anlatılıyor.